ऑप्टिकल फायबर वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न: संक्षिप्त प्रश्न आणि उत्तरे
एक प्रमुख उत्पादन श्रेणी म्हणून, ऑप्टिकल फायबरमध्ये विस्तृत तांत्रिक ज्ञानाचा समावेश होतो. हा लेख सुलभ संदर्भासाठी काही प्रमुख संकल्पना संक्षिप्त प्रश्नोत्तर स्वरूपात सादर करतो.
१. ऑप्टिकल फायबर लिंकच्या प्रसारण वैशिष्ट्यांचे वर्णन करण्यासाठी वापरले जाणारे मूलभूत मापदंड कोणते आहेत?
उत्तर:मुख्य पॅरामीटर्समध्ये क्षीणन, विक्षेपण, बँडविड्थ, कटऑफ तरंगलांबी आणि मोड फील्ड व्यास (MFD) यांचा समावेश होतो.
२. ऑप्टिकल फायबरचे क्षीणन कशामुळे होते?
उत्तर:ऑप्टिकल फायबर क्षीणन म्हणजे फायबरच्या दोन आडव्या छेदांमधील प्रकाशीय शक्तीतील घट असून ते तरंगलांबीनुसार बदलते. याची प्रमुख कारणे म्हणजे विकिरण, शोषण आणि कनेक्टर्स व स्प्लाइसेसमुळे होणारे प्रकाशीय नुकसान.
३. ऑप्टिकल फायबरचा क्षीणता गुणांक कसा परिभाषित केला जातो?
उत्तर:स्थिर-स्थिती परिस्थितीत एकसमान ऑप्टिकल फायबरच्या प्रति एकक लांबीचे क्षीणन म्हणून याची व्याख्या केली जाते, जे सामान्यतः dB/km मध्ये व्यक्त केले जाते.
४. ऑप्टिकल फायबर कम्युनिकेशन सिस्टीममधील नॉईजसाठी कोणते घटक कारणीभूत ठरतात?
उत्तर:आवाजाच्या स्रोतांमध्ये खालील गोष्टींचा समावेश आहे:
- अपुऱ्या विलोपन गुणोत्तरामुळे होणारा आवाज
- यादृच्छिक ऑप्टिकल तीव्रतेचे चढउतार
- टायमिंग जिटर आवाज
- रिसीव्हरमधील शॉट नॉईज आणि थर्मल नॉईज
- फायबरमधील मोडल आवाज
- प्रकीर्णनामुळे होणाऱ्या स्पंद विस्तारातून निर्माण होणारा गोंगाट
- लेझर डायोडमधील (एलडी) मोड विभाजन आवाज
- एलडीमधील फ्रिक्वेन्सी चिर्प नॉइज
- परावर्तन-प्रेरित आवाज
५. ऑप्टिकल फायबरची बँडविड्थ कशाशी संबंधित आहे?
उत्तर:फायबर बँडविड्थ म्हणजे अशी मॉड्युलेशन फ्रिक्वेन्सी आहे, ज्यावर फायबर ट्रान्सफर फंक्शनमधील ऑप्टिकल पॉवर अॅम्प्लिट्यूड त्याच्या शून्य-फ्रिक्वेन्सी मूल्यापासून ५०% (किंवा ३ डीबी) ने कमी होते. फायबर बँडविड्थ फायबरच्या लांबीच्या अंदाजे व्यस्त प्रमाणात असते आणि बँडविड्थ-लांबी गुणाकार स्थिर राहतो.
उदाहरण उत्पादन: एलसी ते एससी डुप्लेक्स ओएम३ ५०/१२५ मल्टीमोड फायबर पॅच केबल, एलएसझेडएच जॅकेट
६. फायबर डिस्पर्शनचे किती प्रकार आहेत आणि ते कशाशी संबंधित आहेत?
उत्तर:फायबर डिस्पर्शनमध्ये खालील गोष्टींचा समावेश आहे:
- मोडल डिस्पर्शन
- पदार्थाचे विखुरणे
- वेव्हगाइड (संरचनात्मक) विखुरण
विक्षेपण हे प्रकाशीय स्रोताच्या आणि स्वतः फायबरच्या दोन्ही वैशिष्ट्यांवर अवलंबून असते.
७. ऑप्टिकल फायबरमधून प्रसारित होणाऱ्या सिग्नलच्या प्रकीर्णन वैशिष्ट्यांचे वर्णन कसे करता येईल?
उत्तर:त्यांचे वर्णन तीन भौतिक मापदंडांच्या आधारे करता येते:
- नाडी विस्तार
- फायबर बँडविड्थ
- प्रकीर्णन गुणांक
८. कटऑफ तरंगलांबी म्हणजे काय?
उत्तर:कटऑफ तरंगलांबी ही अशी सर्वात लहान तरंगलांबी आहे, ज्यावर फायबरमध्ये केवळ मूलभूत मोडच प्रसारित होऊ शकतो. सिंगल-मोड फायबरसाठी, कटऑफ तरंगलांबी ही ऑपरेटिंग तरंगलांबीपेक्षा लहान असणे आवश्यक आहे.
९. फायबर डिस्पर्शनमुळे कम्युनिकेशन सिस्टमच्या कार्यक्षमतेवर कसा परिणाम होतो?
उत्तर:विक्षेपणामुळे प्रकाशीय स्पंद प्रेषणादरम्यान रुंद होतात, ज्यामुळे खालील गोष्टींवर परिणाम होतो:
- बिट त्रुटी दर (BER)
- प्रसारण अंतर
- सिस्टम ट्रान्समिशन गती
१०. बॅकस्कॅटरिंग पद्धत म्हणजे काय?
उत्तर:बॅकस्कॅटरिंग पद्धत फायबरच्या लांबीनुसार होणारे क्षीणन मोजते. जरी बहुतेक ऑप्टिकल शक्ती पुढे प्रवास करते, तरी एक लहान भाग ट्रान्समीटरच्या दिशेने मागे विखुरला जातो. कालांतराने बॅकस्कॅटर्ड सिग्नलचे निरीक्षण करून, खालील गोष्टी मोजणे शक्य होते:
- तंतूची लांबी
- फायबर क्षीणता
- स्थानिक अनियमितता
- ब्रेक पॉइंट्स
- जोड आणि कनेक्टर्समधील नुकसान
उदाहरण उत्पादन: MPO 24-पिन ते 3×MPO 8-पिन OM4 50/125μm मल्टीमोड फायबर केबल, LSZH जॅकेट, ॲक्वा
११. ओटीडीआर डेड झोन म्हणजे काय, आणि त्याचा चाचणीवर कसा परिणाम होतो?
उत्तर:ओटीडीआर (ऑप्टिकल टाइम डोमेन रिफ्लेक्टोमीटर) प्रकाशीय प्रेषणादरम्यान निर्माण होणाऱ्या परावर्तित प्रकाशाचा वापर करून क्षीणतेची माहिती मिळवतो. याचा उपयोग फायबर क्षीणता, स्प्लिसमधील हानी, दोषाचे स्थान आणि फायबर लिंकमधील हानीचे वितरण मोजण्यासाठी केला जातो.
प्रमुख OTDR कार्यप्रदर्शन मापदंडांमध्ये खालील बाबींचा समावेश आहे:
- डायनॅमिक रेंज
- संवेदनशीलता
- ठराव
- मोजमाप वेळ
- मृत क्षेत्र
डेड झोन म्हणजे तीव्र परावर्तन घटनेनंतरचा असा तात्काळ भाग, जिथे OTDR पुढील घटना अचूकपणे शोधू किंवा सोडवू शकत नाही. प्रत्यक्ष चाचणीमध्ये, डेड झोनचा प्रभाव कमी करण्यासाठी अनेकदा लाँच फायबर आणि रिसीव्ह फायबर वापरले जातात.
१२. अपवर्तनांक वितरणानुसार ऑप्टिकल फायबरचे वर्गीकरण कसे केले जाते?
उत्तर:ऑप्टिकल फायबरचे वर्गीकरण खालीलप्रमाणे केले जाते:
- स्टेप-इंडेक्स फायबर
- श्रेणीबद्ध-निर्देशांक तंतू
स्टेप-इंडेक्स फायबरची बँडविड्थ तुलनेने कमी असते आणि ते कमी क्षमतेच्या, कमी अंतराच्या संप्रेषणासाठी योग्य असतात. ग्रेडेड-इंडेक्स फायबर अधिक रुंद बँडविड्थ देतात आणि ते मध्यम व उच्च क्षमतेच्या संप्रेषण प्रणालींसाठी योग्य असतात.
१३. ऑप्टिकल फायबरचे वर्गीकरण ट्रान्समिशन मोडनुसार कसे केले जाते?
उत्तर:तंतूंचे विभाजन खालीलप्रमाणे केले जाते:
सिंगल-मोड फायबर (SMF)
- गाभ्याचा व्यास: अंदाजे १–१० μm
- फक्त मूलभूत मोडला समर्थन देते
- लांब अंतराच्या, उच्च क्षमतेच्या प्रेषणासाठी उपयुक्त
मल्टीमोड फायबर (एमएमएफ)
- गाभ्याचा व्यास: सुमारे ५०–६० μm
- एकाधिक प्रसार पद्धतींना समर्थन देते
- SMF पेक्षा कमी ट्रान्समिशन कार्यक्षमता
मल्टिप्लेक्स्ड प्रोटेक्शन चॅनेल वापरणाऱ्या डिफरेंशियल करंट प्रोटेक्शन सिस्टीममध्ये, कम्युनिकेशन रूममधील फोटोइलेक्ट्रिक कन्व्हर्जन उपकरणे आणि कंट्रोल रूममधील प्रोटेक्शन डिव्हाइसेस यांच्या दरम्यान अनेकदा मल्टिमोड फायबर वापरले जातात.
१४. स्टेप-इंडेक्स फायबरच्या न्यूमेरिकल अपर्चरचे (NA) महत्त्व काय आहे?
उत्तर:न्यूमेरिकल अपर्चर (NA) हे फायबरची प्रकाश गोळा करण्याची क्षमता दर्शवते. NA जितके मोठे, तितकी फायबरची येणारा प्रकाश गोळा करण्याची क्षमता अधिक मजबूत असते.
१५. सिंगल-मोड ऑप्टिकल फायबरमध्ये बायरेफ्रिंजन्स म्हणजे काय?
उत्तर:सिंगल-मोड फायबर दोन लंब ध्रुवीकरण मोडला आधार देतात. जर फायबर पूर्णपणे दंडगोलाकार सममित नसेल, तर दोन्ही ध्रुवीकरण मोडचे अपवर्तनांक भिन्न असतील. या अपवर्तनांकांमधील निरपेक्ष फरकाला बायरेफ्रिंजन्स (birefringence) असे म्हणतात.
उदाहरण उत्पादन: OM5 50/125 मल्टीमोड फायबर ऑप्टिक केबल, ड्युअल LC ते ड्युअल LC, 5 मी, OFNR झिपकॉर्ड जॅकेट
१६. ऑप्टिकल केबल्सच्या वाकण्याच्या मर्यादा कोणत्या आहेत?
उत्तर:वाकण्याची त्रिज्या असावी:
- किमान२० वेळास्थिर स्थितीत केबलचा बाह्य व्यास
- किमान३० वेळाइन्स्टॉलेशन किंवा हालचाली दरम्यान केबलचा बाह्य व्यास
१७. एडीएसएस ऑप्टिकल केबल प्रकल्पांमध्ये कोणत्या बाबी विचारात घेतल्या पाहिजेत?
उत्तर:तीन प्रमुख तांत्रिक बाबी विचारात घेतल्या पाहिजेत:
- ऑप्टिकल केबलची यांत्रिक रचना
- निलंबन बिंदूंचे निर्धारण
- जुळणाऱ्या हार्डवेअर फिटिंग्जची निवड आणि स्थापना
१८. फायबर ऑप्टिक कनेक्टरचे दोन सर्वात महत्त्वाचे कार्यप्रदर्शन मापदंड कोणते आहेत?
उत्तर:फायबर ऑप्टिक कनेक्टर्सचे (ज्यांना अनेकदा पॅच कनेक्टर्स म्हटले जाते) मूल्यांकन प्रामुख्याने खालीलप्रमाणे केले जाते:
- इन्सर्शन लॉस (आयएल)
- परतावा तोटा (आरएल)
१९. फायबर ऑप्टिक कनेक्टरमधील इन्सर्शन लॉस म्हणजे काय?
उत्तर:इन्सर्शन लॉस म्हणजे ऑप्टिकल मार्गात कनेक्टर टाकल्यामुळे प्रभावी प्रसारित शक्तीमध्ये होणारी घट. कमी इन्सर्शन लॉसला प्राधान्य दिले जाते. ITU-T शिफारशींनुसार, इन्सर्शन लॉस साधारणपणे यापेक्षा जास्त नसावा.०.५ डेसिबल.
२०. फायबर ऑप्टिक कनेक्टरमधील रिटर्न लॉस (रिफ्लेक्शन अॅटेन्युएशन) म्हणजे काय?
उत्तर:रिटर्न लॉस हे कनेक्टरच्या परावर्तनामुळे इनपुट चॅनेलमधून परत येणाऱ्या परावर्तित ऑप्टिकल शक्तीचे प्रमाण मोजते. जास्त रिटर्न लॉस उत्तम कामगिरी दर्शवतो, ज्याचे सामान्य मूल्य असते२५ डेसिबल किंवा त्याहून अधिक.
पोस्ट करण्याची वेळ: जून-०४-२०२६