इंटरनेट ऑफ थिंग्जसाठी आठ वायरलेस तंत्रज्ञानांचे विश्लेषण

इंटरनेट ऑफ थिंग्जमध्ये वायरलेस कम्युनिकेशन तंत्रज्ञान महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावते, ज्यामध्ये अनेक विविध पैलूंचा समावेश आहे. हा लेख आज सर्वाधिक वापरल्या जाणाऱ्या काही IoT कम्युनिकेशन तंत्रज्ञानांचा संक्षिप्त परिचय देतो.

१. सेल्युलर नेटवर्क्स

आपण सर्व सेल्युलर तंत्रज्ञानाशी परिचित आहोत—हेच तंत्रज्ञान मोबाईल फोनमध्ये वापरले जाते. सुरुवातीला, हे मोबाईल नेटवर्क्स बॅटरीवर चालणाऱ्या स्मार्टफोन्ससाठी तयार केले गेले होते आणि IoT विकासासाठी आदर्श नव्हते. तथापि, अलीकडील प्रगतीमुळे सेल्युलर तंत्रज्ञान IoT अनुप्रयोगांसाठी अधिक योग्य बनले आहे.

जरी बहुतेक भागांमध्ये मोबाईल नेटवर्क मोठ्या प्रमाणावर उपलब्ध असले तरी, लिफ्ट, युटिलिटी कपाटे आणि तळघरे यांसारख्या ज्या ठिकाणी देखरेखीची सर्वाधिक गरज असते, तिथे सेल्युलर कनेक्टिव्हिटी अनेकदा खराब असते. नवीन तंत्रज्ञानामुळे विजेचा वापर कमी झाला असला तरी, सेल्युलर कम्युनिकेशनला अजूनही इतर अनेक वायरलेस तंत्रज्ञानांपेक्षा जास्त ऊर्जेची आवश्यकता असते.

5G सेल्युलर नेटवर्कपुढील पिढीचे तंत्रज्ञान म्हणून, ते उच्च गती आणि गतिशीलता प्रदान करते, ज्यामुळे ते व्हिडिओ निगराणी, वाहतूक आणि लॉजिस्टिक्स, वैद्यकीय डेटा प्रसारण आणि ऑटोमेशनसाठी उपयुक्त ठरते. असा अंदाज आहे की २०२४ पर्यंत,जगभरातील १.९ अब्ज ५जी सेल्युलर वापरकर्ते.

२. एलपीडब्ल्यूएएन

सेल्युलर कनेक्टिव्हिटीमधील आव्हानांना सामोरे जाण्यासाठी एलपीवॅन (LPWAN) विकसित केले गेले. ब्लूटूथ किंवा वाय-फायच्या तुलनेत, एलपीवॅन लहान डेटा पॅकेट्स खूप जास्त अंतरावर प्रसारित करू शकते.

लोरावानहे सर्वाधिक वापरल्या जाणाऱ्या IoT नेटवर्क्सपैकी एक आहे, जे दूर अंतरावरील संवादाला सक्षम करते. यासाठी अत्यंत कमी वीज वापर आणि किफायतशीर चिपसेट्सची आवश्यकता असते. याव्यतिरिक्त, हे दूर पल्ल्याचे नेटवर्क मोठ्या, दाट लोकवस्तीच्या भागांना कनेक्टिव्हिटी प्रदान करू शकते.

३. वाय-फाय

जरी वाय-फाय घरगुती वातावरणात अत्यंत लोकप्रिय असले तरी, त्याची मर्यादित व्याप्ती, वीज पुरवठ्यावरील अवलंबित्व आणि विस्तारक्षमतेवरील मर्यादांमुळे ते IoT ॲप्लिकेशन्ससाठी कमी प्रभावी ठरते. वाय-फाय हे अशा घरगुती उपकरणांसाठी अधिक योग्य आहे, जी वीज स्रोताशी सहजपणे जोडली जाऊ शकतात आणि औद्योगिक IoT कनेक्टिव्हिटीसाठी हा सामान्यतः एक आदर्श पर्याय नाही.

एक लोकप्रिय वाय-फाय मानक,वाय-फाय ६दाट लोकवस्तीच्या भागातही जास्त बँडविड्थ उपलब्ध करून देते. तथापि, त्यासाठी पायाभूत सुविधांमध्ये सुधारणा करणे आवश्यक आहे.

४. मेश नेटवर्क्स

नावाप्रमाणेच, मेश नेटवर्क्स घटकांमधील परस्परसंवादावर अवलंबून असतात. स्टार टोपोलॉजीच्या विपरीत, जिथे सर्व नोड्स एका मध्यवर्ती हबशी संवाद साधतात, मेश नेटवर्क्समध्ये डेटा गेटवेपर्यंत पोहोचेपर्यंत नोड्समध्ये प्रसारित केला जातो.

मेश नेटवर्क्स लांब अंतरावर प्रभावी नसतात आणि पुरेसे कव्हरेज देण्यासाठी त्यांना मोठ्या संख्येने सेन्सर्सची आवश्यकता असते. कमी अंतराच्या ॲप्लिकेशन्सच्या पलीकडे ते जास्त वीज वापरतात. तथापि, मेश नेटवर्क्स मजबूत आणि विश्वासार्ह असतात, नेटवर्कवर जलद डेटा ट्रान्समिशन सक्षम करतात आणि ते स्थापित करणे सोपे असते.

५. ब्लूटूथ आणि बीएलई

ब्लूटूथ हे एक लोकप्रिय अल्प-अंतराचे संप्रेषण तंत्रज्ञान आहे, जे एका ठिकाणाहून दुसऱ्या ठिकाणी किंवा एका ठिकाणाहून अनेक ग्राहक उपकरणांमध्ये डेटा प्रसारित करण्यासाठी तयार केले गेले आहे.

ग्राहक IoT उपकरणांच्या विशिष्ट गरजा पूर्ण करण्यासाठी,ब्लूटूथ लो एनर्जीब्लूटूथ-सक्षम उपकरणे अनेकदा स्मार्टफोनसोबत जोडली जातात, जे क्लाउडवर डेटा पाठवण्यासाठी मध्यवर्ती केंद्र म्हणून काम करतात. सध्या, BLE चा वापर प्रामुख्याने यात केला जातो.वैद्यकीय परिधान करण्यायोग्य उपकरणे.

६. झिगबी आणि इतर मेश प्रोटोकॉल

झिगबी हे मेश नेटवर्किंगसारखेच आहे. हे एक कमी पल्ल्याचे वायरलेस तंत्रज्ञान आहे, जे नोड्समध्ये सेन्सर डेटाचे प्रसारण करून नेटवर्क कव्हरेज प्रदान करते.

LPWAN तंत्रज्ञानाच्या विपरीत, Zigbee हे देतेकमी ऊर्जा कार्यक्षमतेसह उच्च डेटा दरझिगबी आणि इतर तत्सम मेश प्रोटोकॉल हे कमी ते मध्यम पल्ल्याच्या IoT ॲप्लिकेशन्ससाठी सर्वोत्तम आहेत, जिथे नोड्स दाटपणे आणि समान रीतीने वितरित केलेले असतात.

झिगबीसाठी आयओटी (IoT) वापराचे एक उत्तम उदाहरण म्हणजे...होम ऑटोमेशनझिगबी सामान्यतः औद्योगिक अनुप्रयोगांसाठी योग्य मानले जात नाही, कारण जेव्हा सेन्सर्स मोठ्या भौगोलिक क्षेत्रांमध्ये किंवा जटिल नेटवर्क वातावरणात विखुरलेले असतात तेव्हा त्याची कनेक्टिव्हिटी कमी विश्वसनीय असते.

७. लॅन / पॅन

लॅन (LAN) आणि पॅन (PAN) हे किफायतशीर डेटा ट्रान्समिशन नेटवर्क आहेत, परंतु त्यांची कनेक्टिव्हिटी तुलनेने अविश्वसनीय असते. आयओटी (IoT) सोल्यूशन्समध्ये, वायरलेस पॅन आणि लॅन सामान्यतः खालीलप्रमाणे दर्शविले जातात.वाय-फाय आणि ब्लूटूथ.

वाय-फाय बंदिस्त वातावरणात सर्वोत्तम काम करते आणि त्याच्या अखंड कार्यासाठी मजबूत सिग्नल व ऍक्सेस पॉईंट्सची जवळीक आवश्यक असते.

८. रेडिओ फ्रिक्वेन्सी ओळख

रेडिओ फ्रिक्वेन्सी आयडेंटिफिकेशन (RFID)अतिशय कमी अंतरावर अल्प प्रमाणात माहिती प्रसारित करण्यासाठी रेडिओ लहरींचा वापर केला जातो. किरकोळ विक्री आणि वाहतूक उद्योगांमध्ये हे अत्यंत उपयुक्त आहे.

लॉजिस्टिक्स कार्यांमध्ये RFID टॅग सामान्यतः उत्पादने किंवा उपकरणांना जोडले जातात, ज्यामुळे व्यवसायांना मालमत्तेच्या हालचालींचा रिअल-टाइममध्ये सहजपणे मागोवा घेता येतो. हे तंत्रज्ञान पुरवठा साखळी आणि मालसाठा व्यवस्थापन सुव्यवस्थित करण्यास मदत करते. किरकोळ विक्रीमध्ये, RFID टॅग प्रामुख्याने वापरले जातातसेल्फ-चेकआउट काउंटर आणि स्मार्ट शेल्फ.