समुदायांना जोडायचे असो किंवा खंडांमध्ये पसरायचे असो, महत्त्वपूर्ण कार्यांचे दळणवळण करणाऱ्या फायबर ऑप्टिक नेटवर्क्ससाठी वेग आणि अचूकता या दोन प्रमुख आवश्यकता आहेत. टेलिमेडिसिन, स्वायत्त वाहने, व्हिडिओ कॉन्फरन्सिंग आणि इतर बँडविड्थ-केंद्रित ॲप्लिकेशन्स साध्य करण्यासाठी वापरकर्त्यांना वेगवान FTTH लिंक्स आणि 5G मोबाइल कनेक्शन्सची आवश्यकता असते. मोठ्या संख्येने डेटा सेंटर्सचा उदय आणि कृत्रिम बुद्धिमत्ता व मशीन लर्निंगचा वेगवान विकास, तसेच वेगवान नेटवर्क गती आणि 800G व त्यावरील समर्थनामुळे, फायबरची सर्व वैशिष्ट्ये महत्त्वपूर्ण बनली आहेत.
ITU-T G.650.3 मानकानुसार, फायबरची सर्वसमावेशक ओळख पटवण्यासाठी आणि उच्च नेटवर्क कार्यक्षमता सुनिश्चित करण्यासाठी ऑप्टिकल टाइम डोमेन रिफ्लेक्टोमीटर (OTDR), ऑप्टिकल लॉस टेस्टिंग डिव्हाइस (OLTS), क्रोमॅटिक डिस्पर्शन (CD) आणि पोलरायझेशन मोड डिस्पर्शन (PMD) चाचण्या आवश्यक आहेत. त्यामुळे, ट्रान्समिशनची अखंडता आणि कार्यक्षमता सुनिश्चित करण्यासाठी CD मूल्यांचे व्यवस्थापन करणे महत्त्वाचे आहे.
जरी सीडी (CD) हे सर्व ऑप्टिकल फायबरचे एक नैसर्गिक वैशिष्ट्य असले, म्हणजेच ब्रॉडबँड पल्सेसचे लांब अंतरावर प्रसारण असले, तरी आयटीयू-टी जी.६५०.३ (ITU-T G.650.3) मानकानुसार, १० Gbps पेक्षा जास्त डेटा ट्रान्समिशन दर असलेल्या ऑप्टिकल फायबरसाठी डिस्पर्शन ही एक समस्या बनते. सीडीमुळे सिग्नलच्या गुणवत्तेवर गंभीर परिणाम होऊ शकतो, विशेषतः हाय-स्पीड कम्युनिकेशन सिस्टीममध्ये, आणि या आव्हानाला सामोरे जाण्यासाठी चाचणी करणे हीच गुरुकिल्ली आहे.
सीडी म्हणजे काय?
जेव्हा वेगवेगळ्या तरंगलांबीचे प्रकाश स्पंद ऑप्टिकल फायबरमधून प्रवास करतात, तेव्हा प्रकाशाच्या प्रकीर्णनामुळे स्पंदांचे आच्छादन आणि विरूपण होऊ शकते, ज्यामुळे अखेरीस प्रसारित सिग्नलच्या गुणवत्तेत घट होते. प्रकीर्णनाचे दोन प्रकार आहेत: पदार्थ प्रकीर्णन आणि वेव्हगाईड प्रकीर्णन.
पदार्थ प्रकीर्णन हा सर्व प्रकारच्या ऑप्टिकल फायबरमधील एक अंतर्भूत घटक आहे, ज्यामुळे वेगवेगळ्या तरंगलांबी वेगवेगळ्या गतीने प्रसारित होऊ शकतात, परिणामी तरंगलांबी दूरस्थ ट्रान्सीव्हरपर्यंत वेगवेगळ्या वेळी पोहोचतात.
ऑप्टिकल फायबरच्या वेव्हगाईड संरचनेत वेव्हगाईड डिस्पर्शन होते, जिथे ऑप्टिकल सिग्नल फायबरच्या कोर आणि क्लॅडिंगमधून प्रसारित होतात, ज्यांचे अपवर्तनांक वेगवेगळे असतात. यामुळे प्रत्येक तरंगलांबीवर मोड फील्डच्या व्यासात बदल होतो आणि सिग्नलच्या वेगात भिन्नता येते.
इतर नॉन-लिनियर परिणाम टाळण्यासाठी सीडी (CD) ची एक विशिष्ट पातळी राखणे महत्त्वाचे आहे, त्यामुळे शून्य सीडी (CD) ठेवणे उचित नाही. परंतु सिग्नल इंटिग्रिटी आणि सेवेच्या गुणवत्तेवर होणारे नकारात्मक परिणाम टाळण्यासाठी सीडी (CD) एका स्वीकारार्ह पातळीवर नियंत्रित करणे आवश्यक आहे.
तंतूच्या प्रकाराचा प्रकीर्णनावर काय परिणाम होतो?
आधी सांगितल्याप्रमाणे, सीडी (CD) हे कोणत्याही ऑप्टिकल फायबरचे एक अंगभूत नैसर्गिक वैशिष्ट्य आहे, परंतु सीडीचे व्यवस्थापन करण्यात फायबरचा प्रकार महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावतो. नेटवर्क ऑपरेटर एका विशिष्ट तरंगलांबीच्या मर्यादेत सीडीचा प्रभाव कमी करण्यासाठी “नैसर्गिक” डिस्पर्शन फायबर किंवा डिस्पर्शन कर्व्ह ऑफसेट असलेले फायबर निवडू शकतात.
आजच्या नेटवर्क्समध्ये सर्वात जास्त वापरला जाणारा फायबर म्हणजे नैसर्गिक डिस्पर्शन असलेला मानक ITU-T G.652 फायबर. ITU-T G-653 झिरो डिस्पर्शन शिफ्टेड फायबर DWDM ट्रान्समिशनला सपोर्ट करत नाही, तर G.655 नॉन-झिरो डिस्पर्शन शिफ्टेड फायबरचा CD कमी असतो, पण तो लांब अंतरासाठी ऑप्टिमाइझ केलेला असतो आणि अधिक महागही असतो.
सरतेशेवटी, ऑपरेटर्सनी त्यांच्या नेटवर्कमधील फायबर ऑप्टिक्सचे प्रकार समजून घेतले पाहिजेत. जर बहुतेक ऑप्टिकल फायबर्स मानक G.652 असतील, परंतु काही इतर प्रकारचे फायबर्स असतील, तर सर्व लिंक्समधील सीडी दिसू न शकल्यास सेवेच्या गुणवत्तेवर परिणाम होईल.
निष्कर्ष
उच्च-गती संचार प्रणालींची विश्वसनीयता आणि कार्यक्षमता सुनिश्चित करण्यासाठी क्रोमॅटिक डिस्पर्शन हे एक आव्हान आहे, ज्यावर उपाय करणे आवश्यक आहे. डिस्पर्शनची गुंतागुंत सोडवण्यासाठी फायबरची वैशिष्ट्ये आणि चाचणी हे महत्त्वाचे आहेत, जे तंत्रज्ञ आणि अभियंत्यांना जागतिक स्तरावरील महत्त्वपूर्ण मोहिमांचे संचार करणाऱ्या पायाभूत सुविधांची रचना, उभारणी आणि देखभाल करण्यासाठी अंतर्दृष्टी प्रदान करतात. नेटवर्कच्या सततच्या विकास आणि विस्तारासह, सॉफ्टेल नवनवीन शोध लावत राहील आणि बाजारात उपाययोजना सादर करेल, तसेच प्रगत तंत्रज्ञानाचा स्वीकार करण्यास पाठिंबा देण्यात अग्रेसर राहील.
पोस्ट करण्याची वेळ: २० मार्च २०२५